کارگاه آموزشی اصول تیم سازی بر اساس مدل های معروف جهان

در این دوره ی آموزشی اصول تیم سازی را با هم بررسی خواهیم کرد : نقش تیم ها براساس مدل بلبین، مراحل توسعه ی تیم براساس مدل تاکمن و ...

عارفه عسکری

انتشار در: ۲۷ اسفند ۱۳۹۹
خواندن این مطلب حدود [rt_reading_time] دقیقه زمان می برد

راهنمای مطالعه

دنبال درآمد زیاد هستی؟

با شرکت در این دوره تضمین می کنم
که به درآمد بیش از حد می رسی

فهرست مطالب پنهان

بیل گیتس ۷ عامل را برای رسیدن به موفقیت ضروری میداند که یکی از آن ها تیم سازی است. همچنین جان وودن میگوید: اگر میخواهی سریع برسی تنها حرکت کن اما اگر میخواهی به دوردست ها بروی، به یک تیم خوب احتیاج داری.در این دوره ی آموزشی قصد داریم هر آنچه را که باید درباره ی تیم سازی بدانید ، بازگو کنیم.

تعاریف مختلف تیم از دیدگاه افراد بزرگ

تعریف تیم از دیدگاه افراد بزرگ

تعاریف مختلفی از یک تیم وجود دارد که با هم بررسی میکنیم:

کوزلوسکی ( Kozlowski ) :

از نظر او چند ویژگی مشترک در هر تیمی باید وجود داشته باشد:

  • از دو یا چند نفر تشکیل شده است
  • هر کدام وظیفه ای را در تیم انجام میدهند
  • یک یا چند هدف مشترک دارند
  • با یکدیگر تعامل اجتماعی دارند
  • بین خود و محیط اطراف مرزی قرار داده اند و برای حفظ آن تلاش میکنند.

سالاس ( Eduardo Salas )

  • هر کدام از افراد تیم نقش مشخصی دارند.
  • کار های آن ها به یکدیگر وابسته است.
  • با یکدیگر هماهنگ هستند
  • همگی یک هدف مشترک را دنبال میکنند

وی جی ورما (Verma)

کار تیمی گونه ای از کار کردن است که در آن ، از استعداد ، توانمندی ها و ویژگی های افراد بیشترین بهره مندی صورت میگیرد.

جان کاتزن باخ و اسمیت ( Koutzenback & Smith ) :

  • افراد تیم دارای مهارت های تکیل کننده ی یکدیگر هستند
  • اهداف و رویکرد مشترک دارند
  • به یکدیگر وابسته اند و عدم فعالیت یک نفر روی کل تیم تاثیر میگذارد
  • برای تبادل اطلاعات مشارکت میکنند

چرا تیم سازی از اهمیت زیادی برخوردار است؟

اهمیت تیم سازی

هر چقدر هم که در یک زمینه متخصص باشید ، اگر نتوانید کار تیمی انجام دهید نمیتوانید به موفقیت برسید.

هلن کلر: به تنهایی میتوانید کار های کوچک انجام دهید اما با همکاری و داشتن تیم است که میتوانید تغییرات بزرگ ایجاد کنید.

۱.جو کاری مناسب

اولین اهمیت تیم سازی این است که وقتی شما در یک تیم قرار می گیرید جو کار کردن قوی تر است و شما ترغیب میشوید که بیشتر کار کنید.هیجان و انگیزه ی شما برای کار کردن افزایش میابد. شما با دیدن تلاش بقیه ی اعضای تیم ترغیب میشوید که بیشتر تلاش کنید.

۲.چند فکر به جای یک فکر!

همانطور که از قدیم گفته اند دو فکر بهتر از یک فکر کار میکند.وقتی که شما در یک تیم قرار بگیرید برای حل یک مسئله راهکار های بیشتری ارائه میشود و میتوان از بین همه ی آن ها بهترین ایده را انتخاب کرد.

۳.کارایی بیشتر افراد

واضح است که وقتی شما به تنهایی کار میکنید فشار کاری و عصبی زیادی را باید تحمل کنید. اما اگر یک تیم خوب داشته باشید و هر کسی به وظایف خود عمل کند بیشترین کارایی را خواهید داشت و کار ها زودتر و با کیفیت بهتری انجام میشود.

۴.فرصت یادگیری بیشتر

تیم سازی یعنی اینکه تخصص های مخلف برای رسیدن به یک هدف دور هم جمع میشوند. در یک کار تیمی شما میتوانید از هر یک از افراد تیم مهارت های مختلفی را بیاموزید که باعث افزایش دانش شما در زمینه ی کاری میشود.

باید هایی که برای تیم سازی باید رعایت کنید

ممکن است که این جمله را بار ها شنیده باشید که ایرانی ها در کار تیمی خوب نیستند اما همه ی ما میدانیم که برای رسیدن به موفقیت های بزرگ به یک تیم قوی احتیاج داریم. اما چگونه میتوانیم بهترین افراد را در تیم خود دور هم جمع کنیم؟

۱.تست شخصیت شناسی

شاید فکر کنید که تست های شخصیت شناسی چه ربطی به تیم و تیم سازی دارد؟ چیزی که در انجام کار های تیمی مهم است صرفا داشتن تخصص نیست؛ نمیتوانیم بگوییم چون یک نفر در یک زمینه مهارت بالایی دارد پس قطعا به درد تیم ما میخورد. خیر؛ مثالی وجود دارد که میگوید:

جوجه تیغی ها در زمستان برای اینکه خود را گرم کنند نزدیک هم جمع میشوند و این باعث میشود که با خار های خود یکدیگر را زخمی کنند. این چیزی است که دور هم شدن را برای آن ها سخت میکند. این اتفاق برای ما انسان ها هم زیاد رخ میدهد.ممکن است شما متخصص ترین افراد را دور هم جمع کنید اما تیم خوبی از آب در نیاید.

با انجام تست های شخصیت شناسی به ۳ چیز درباره ی افراد تیم پی میبرید

قسمت بارز :

در صورتی که شرایط مناسب باشد و هم چیز بر وفق مراد باشد افراد تیم چه واکنشی از خود نشان میدهند؟

قسمت تاریک:

وقتی فشار کاری و روانی زیاد شد ، افراد تیم تحت استرس چه رفتار هایی را از خود نشان میدهند؟

درون آن ها:

با انجام تست های شخصیت شناسی میتوانید به انگیزه ی افراد ، نیاز ها و تمایلات دورنی آن ها پی ببرید.

معروف ترین تست شخصیت شناسی

تست MBTI (مایرز بریگز)

به‌طور مشخص، تست شخصیت شناسی به افراد کمک می‌کند تا شناخت بهتری از خود و دیگران پیدا کند. این شناخت یکی از باارزش‌ترین خصیصه‌هایی است که افراد در هر سازمان یا مجموعه‌ای می‌توانند در اختیار داشته باشند. اهمیت شناخت صحیح از شخصیت، هم برای سازمان و هم برای افراد، از چنان اهمیتی برای موفقیت فردی و سازمانی برخورد است که به‌هیچ ‌عنوان نمی‌توان آن را دست‌کم گرفت.

۲.فقط افراد متخصص را وارد تیم کنید

  • هدف شما از تیم سازی چیست؟
  • به کجا میخواهید برسید؟
  • در این تیم چه کار هایی قرار است انجام شود؟

وقتی به این سوالات پاسخ دادید باید بررسی کنید که به چه تخصص هایی در تیم خود احتیاج دارید. سعی کنید تخصص هایی را که به آن ها نیاز ندارید کنار بگذارید. این کار ۲ مزیت دارد:

  • هزینه های اضافی کاهش میابد. (با حذف تخصص های اضافی)
  • کارایی تیم افزایش پیدا میکند.

۳.روحیه ی کار تیمی

روحیه ی کار تیمی اهمیت زیادی در تیم سازی دارد

جک ما، بنیانگذار و مدیر عامل سابق علی بابا میگوید:

تنها داشتن استعداد کافی نیست ، این استعداد با ۴ عامل کامل میشود : ۱.قابل اعتماد بودن ۲. تطبیق پذیری ۳.خوشبینی ۴.روحیه ی کار تیمی

با این راه ها روحیه ی کار تیمی را تقویت کنید!

  • در راستای یک هدف متمرکز شوید
  • وظایف و مسئولیت های هر فرد را مشخص کنید
  • اطلاعات ، منابع و ابزار لازم را در اختیار اعضای تیم بگذارید
  • هر کدام از اعضا را به صورت فردی تشویق کنید
  • از جلسات تبادل نظر و گفت و گو سودمند غافل نشوید

نقش افراد در تیم سازی بر اساس مدل بلبین

مدل بلبین بر اساس رفتار افراد ایجاد شده است. بر اساس مدل بلبین  افراد به طور کلی به ۳ دسته تقسیم میشوند: مردم محور، تفکر محور و عملگرا

نقش های تفکر محور

بر اساس مدل بلبین نقش تفکر محور شامل ۳ دسته است:

۱.جویا (نوآور)

افراد جویا ایده پرداز های فوق العاده ای هستند.این افراد اغلب درونگرا هستند و تمایل دارند به تنهایی کار کنند.تمایل دارند که هوش و کار آن ها مورد استقبال دیگران قرار گیرد.

۲.ارزیاب

ارزیابان افراد تفکر محوری هستند که وظیفه ی آن ها در تیم این است تا ایده ها را بررسی کنند تا ببینند کدام یک خوب و کدام یک بد است. این افراد معمولا بیش از حد از دیگران انتقاد میکنند.

۳.متخصص

این دسته از افراد برای انجام کار های تخصصی مهارت دارند. آن ها در زمینه ی محدود اما به صورت عمیق علیم دارند. متخصصان نقش مهمی را در تیم بازی میکنند چون هیچکس به اندازه ی آن ها مهارت ندارد.

نقش های عملگرا

این نقش به افرادی مربوط است که انجام کار ها را بر عهده دارند:

۱.شکل دهنده

شکل دهنده ها افرادی هستند که برای موفقیت بیشتر تیم را به چالش میکشند. این افراد در شرایط نامساعد در بهترین حالت خود قرار میگیرند.شکل دهنده ها از اینکه سایر اعضا برای پیشرفت تیم تلاش کنند لذت میبرند. از آنجایی که این دسته از افراد عاشق به چالش کشیدن هستند اگر تعداد آن ها در تیم زیاد باشد ممکن است بحث و جدل زیادی در تیم ایجاد شود. بنابراین بهتر است در تیم یک شکل دهنده وجود داشته باشد.

۲.مجری

این افراد از اجرا کردن کار ها لذت میبرند.درواقع آن ها ایده ها را به برنامه و عمل تبدیل میکنند.اجراکنندگان در تیم از انجام‌دادن کار لذت می‌برند و در نتیجه، برای رسیدن به نقاط عطف کاری و همچنین ارائه کار در ضرب‌الاجل‌های تعیین‌شده تلاش می‌کنند.

۳.تمام کننده

تمام کننده ها در تیم این وظیفه را دارند که مطمئن شوند تمام جزئیات به بهترین شکل ممکن انجام میشود.این افراد سایر اعضای تیم را تحت فشار قرار می‌دهند تا مطمئن شوند که همه کارها به‌موقع انجام می‌شود.

نقش های مردم محور

نقش‌های مردم‌محور همگی درمورد افرادی هستند که از کار با دیگران، چه در داخل و چه در خارج از تیم، لذت می‌برند

۱.هماهنگ کننده

این افراد معمولا نقش رهبری را در تیم برعهده دارند و شخصی هستند که تمام اعضای تیم به آن ها احترام میگذارند.این افراد شنونده های خیلی خوبی هستند بنابراین سایر اعضای تیم تمایل دارند مشکلات خود را با آن ها در میان بگذارند.

۲.حامی

حامیان در تیم این وظیفه را دارند تا مطمئن شوند که سایر اعضای تیم به خوبی در کنار یکدیگر کار میکنند.حامیان افرادی هستند که خواسته های شخصی خود را قربانی اهداف تیم میکنند.حامیان موجب میشوند که موجب می‌شوند که اعضای تیم به‌خوبی با یکدیگر کار کنند.

۳.جستجوگر

جستجوگران مشتاق ترین افراد تیم هستند. آن ها بسیار کنجکا اند و از منابع اطراف خود برای یاری رساندن به تیم استفاده میکنند.

مراحل پنج گانه رشد تیم براساس مدل تاکمن

محققان ثابت کرده اند که تیم ها مراحل مشخصی را از لحظه ی شکل گیری تا فروپاشی طی میکنند. تاکمن این مراحل را به ۵ مرحله تقسیم کرده است:

مرحله ی اول توسعه ی تیم: شکل گیری

در این مرحله اعضای تیم برای شناخت یکدیگر به دور هم جمع میشوند.

سردرگمی و عدم قطعیت در این مرحله زیاد است.

دغدغه ی افراد این است که  رهبری مقتدر برای تیم پیدا کنند.

مرحله ی دوم توسعه ی تیم: تضاد و درگیری

این مرحله سخت ترین و حساس ترین مرحله است.افراد تیم اختلاف نظر زیادی با یکدیگر دارند و انرژی آن ها صرف کار های بیهوده میشود. بنابراین کارایی تیم در این مرحله کاهش میابد.برای غلبه بر این مشکلات افراد باید اهداف تیم را به خواسته های شخصی خود ترجیح دهند و برای رسیدن به آن تلاش کنند.

مرحله ی سوم توسعه ی تیم: انسجام

در این مرحله اختلافات تیم کاهش پیدا میکند. زیرا نقش هر یک از افراد مشخص شده و تیم رهبر نیز دارد.در این مرحله اعضای تیم به وحدت میرسند و همگی برای رسیدن به اهداف تیم همکاری میکنند.در این مرحله عملکرد تیم افزایش میابد.. همچنان ممکن است اختلافاتی وجود داشته باشد اما با کمک یکدیگر آن را برطرف میکنند.

مرحله ی چهارم  توسعه ی تیم: تکامل

در این مرحله رشد و همکاری افراد تیم به اوج خود میرسد.تیم دارای یک ساختار مشخص است و افراد به وظایف خود متعهد هستند.در این مرحله تیم روی مسئله و اهداف خود متمرکز شده اسن.

مرحله ی پنجم توسعه ی تیم: فروپاشی

در این مرحله  تیم به بیشتر اهداف خود رسیده است. با کم شدن فشار کاری افراد  میتوانند از تیم جدا شده و به سایر تیم ها بروند چون تقریبا کارشان در تیم تمام شده است. در این مرحله تیم میتواند منحل شود.همچنین تیم میتواند پروژه های جدید بگیرد و افراد دیگری را نیز استخدام کند.

۵ دشمن تیم سازی ، پاتریک لنچیونی

۵ دشمن تیم سازی که باید بشناسید

لنچیونی معتقد است که وجود پنج عامل اصلی برای دستیابی به حداکثر اثر بخشی و عملکرد در کار تیمی ضروری است. بنابراین دشمنان کار تیمی را اینگونه معرفی میکند:

  • نبودن اعتماد میان اعضای تیم
  • ترس از تعارض و درگیری
  • نداشتن تعهد
  • اجتناب از مسئولیت‌پذیری و طفره رفتن از پاسخ‌گویی
  • بی‌توجهی به نتایج و دستاوردها

۱.نبودن اعتماد میان اعضای تیم

تیم شما مانند خانواده ی شماست. چگونه میتوان در خانواده ای زندگی کرد که اعضای آن اعتمادی به یکدیگر ندارند ، احساس امنیت نمیکنند و زیر آب یکدیگر را میزنند؟ قابل اعتماد بودن مهمترین ویژگی اعضای یک تیم است. اعضای تیم باید به راحتی بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند بدون اینکه نگران این موضوع باشند که ممکن است از طرف فرد دیگر به آن ها آسیب وارد شود.

رهبر تیم نباید مقدمات چاپلوسی را فراهم کند.نباید از کسی که این خصلت را دارد حمایت کند بلکه باید با او برخورد بدی داشته باشد و حتی او را از تیم کنار بگذارد.

یکی دیگر از راهکارهای ایجاد باورپذیری و اعتماد میان اعضای تیم، توسعه روحیه کمک کردن به یکدیگر است که بسیار مفید است. بیرون رفتن، بازی کردن، اتاق فرار، شکم‌گردی و… راه‌کارهایی هستند که به افزایش اعتماد بین اعضا کمک خواهد کرد.

۲. ترس از تعارض و درگیری

یکی از دشمنان تیم سازی این است که افراد گاهی از بیان نظرات خود بیم دارند. اینکه مورد نمسخر قرار بگیرند، ترس از اینکه کسی زیر آب آن ها را بزند و یا اینکه درگیری پیش بیاید. بنابراین تا جای ممکن باید از ایجاد تعارض جلوگیری کرد. اما چگونه؟

روش دلفی (Delphi Method)

روش طوفان قبلی که قبلا با هم بررسی کردیم برای این کار مناسب نیست زیرا افراد باید رو در روی هم نظرات خود را بیان کنند و این مسئله کار را سخت میکند. بهترین روش، روش دلفی (Delphi Method) است. برای اینکه ببینید این روش چگونه کار میکند ویدئوی زیر را تماشا کنید:

۳.بی مسئولیتی و عدم تعهد

هیچوقت نگذارید این احساس به اعضای تیم دست بدهد که نظراتشان اهمیتی ندارد؛ زیرا یکی از عواملی که باعث میشود افراد نسبت به انجام وظایف خود بی مسئولیت باشند همین است. اگر فکر کنند که رای آن ها تاثیری در مسائل ندارد به تصمیمات تیم تعهد نخواهند داشت. برای جلوگیری از این اتفاق میتوانید کارهای زیادی انجام دهید از جمله دلفی!

۴.اجتناب از مسئولیت‌پذیری و طفره رفتن از پاسخ‌گویی

این گزینه نیز در ادامه ی گزینه ی بالاست. وقتی که افراد نسبت به تعهدات خود عمل نکنند بنابرایت تمام تقصیرات را به گردن دیگری میندازند و شانه خالی میکنند و در برابر نتایج مسئولیتی نمی پذیرند.

۵.بی توجهی به نتایج و دستاورد ها

بی توجهی به نتیجه ی کار وقتی به وجود می آید که افراد خواسته های خود را (مقام، پول ، نیاز به تشویق و …) به خواسته های تیم ترجیح بدهند.در چنین شرایطی نظم تیمی از بین میرود و تیم منحل میشود.

کن بلانچارد می‌گوید:

«بهره وری کار گروهی بستگی به این دارد که اعضای گروه چگونه اهداف خود را در ارتباط با اهداف سازمان می‌بینند».

سوالات متداول درباره ی تیم سازی

جان کاتزن باخ و اسمیت یک تیم را چگونه تعریف میکنند؟
  • افراد تیم دارای مهارت های تکیل کننده ی یکدیگر هستند
  • اهداف و رویکرد مشترک دارند
  • به یکدیگر وابسته اند و عدم فعالیت یک نفر روی کل تیم تاثیر میگذارد
  • برای تبادل اطلاعات مشارکت میکنند
دلایل اهمیت تیم سازی چیست؟

۱.جو کاری مناسب

۲.ایده های بیشتر برای حل مسئله

۳.کارایی بیشتر افراد

۴.فرصت یادگیری بیشتر

انجام تست های شخصیت شناسی چه تاثیری در تیم سازی دارد؟

چیزی که در انجام کار های تیمی مهم است صرفا داشتن تخصص نیست؛ نمیتوانیم بگوییم چون یک نفر در یک زمینه مهارت بالایی دارد پس قطعا به درد تیم ما میخورد.با انجام تست های شخصیت شناسی میتوانید به تمام ویژگی های افراد پی ببرید.

ورود افراد متخصص به تیم چه فایده ای دارد؟
  • هزینه  های اضافی کاهش میابد. (با حذف تخصص های اضافی)
  • کارایی تیم افزایش پیدا میکند.
آیا تنها داشتن استعداد برای تیم سازی کافی است؟

تنها داشتن استعداد کافی نیست ، این استعداد با ۴ عامل کامل میشود :

۱.قابل اعتماد بودن

۲. تطبیق پذیری

۳.خوشبینی

۴.روحیه ی کار تیمی

مطالب مرتبط

همه چی درباره آزمون sat

همه چی درباره آزمون sat

SAT مخفف عبارت scholastic Aptitute Test است. این آزمون مهارت و دانش شرکت کنندگان را ارزیابی می کند و هدف آن ارزیابی شرکت کنندگان برای ورود به دانشگاه است

۰ دیدگاه