کارگاه آموزشی بوم ناب کسب و کار یا lean canvas

کارگاه آموزشی بوم ناب کسب و کار یا lean canvas

خب بعد از اینکه مراحل ایده پردازی و مدیریت زمان رو گذراندید، وقت آن است که به سراغ بخش مهم تر ینی طراحی بوم ناب کسب و کار یا lean canvas برویم. همراه ما باشید.

بوم ناب چیست و چرا به آن نیاز داریم؟

بوم ناب ابزاری برای نشان دادن حقایق به کسب و کار هاست. بوم ناب که یک جدول شامل 9 خانه است در واقع همان عاملی است که از شکست 90 درصدی کسب و کار ها جلوگیری میکند. به شرط آنکه به درستی طراحی شود!

بوم ناب به شما کمک میکند تا ایده ی خود را کامل بررسی کنید و ببینید با توجه به شرایط موجود اصلا امکان اجرا شدن ایده ی شما وجود دارد یا خیر.

در ادامه هر یک از این 9 خانه را با هم بررسی میکنیم.

 

1.مسئله یا مشکل

مسئله یا مشکل در بوم ناب کسب و کار

لامپ اختراع شد چون انسان از تاریکی میترسید؛لوله کشی آب به این دلیل به وجود آمد که مشکل رفت و آمد به چشمه و رودخانه حل شود؛ماشین اختراع شد تا رنج سفر و رفت و آمد به پایان برسد و …

واضح است که تمام چیز هایی که اختراع و ساخته شدند به این دلیل بود که انسان کمبودی را احساس میکرد و یا مشکل و مسئله ای را در اطراف خود میدید.

بخش مسئله در بوم ناب ، دقیقا به این موضوع اشاره میکند. اینکه چه مشکلی در اطراف شما وجود دارد که قصد حل کردن آن را دارید. برای مثال مشکل گرانی برنج ، رفت و آمد برای خرید آن ، بی کیفیت بودن برنج و … ممکن است شما را به فکر راه اندازی یک سایت برای فروش آنلاین برنج کند.

اگر بخواهید یک بوم ناب برای این ایده ی خود طراحی کنید ، در بخش مشکل یا مسئله میتوانید تمامی مشکلات گفته شده در بالا را بنویسید یا هر چیز دیگری که واقعا وجود دارد.

فقط کافی است به جواب این سوال برسید که مردم در یک زمینه ی خاص با چه مشکلات و کمبود هایی مواجه هستند.

2.مشتریان

بخش مشتریان

در این بخش باید به جواب این سوال برسیم که مشتریان ما چه کسانی هستند؟ محصول، خدمات و ارزشی که تولید میکنیم قرار است به دست کدام گروه برسد؟

شما قرار است یک اپلیکیشن برای کمک به پیشرفت درسی دانش آموزان طراحی کنید. مشتری هدف شما کیست؟

پدر و مادر یا دانش آموز؟ پدر یا مادر؟ یا هر دو؟

دانش آموزان درس خوان یا تنبل؟

کدام پایه ی تحصیلی؟

با چه شرایط خاصی؟

نمیتوانید بگویید ” همه” مشتری من هستند.چنین چیزی در ابتدای کار دیوانگی محض است. با این دیدگاه کار خود را شروع میکنید و وسط راه کم میاورید. پس از همان ابتدا مشتری هدف خود را پیدا کنید و کم کم و با پیشرفت کار میتوانید آن را توسعه دهید.

3.راه حل

بخش راه حل در بوم ناب

بعد از اینکه مشکل و مسئله  را در زمینه ی خاص پیدا کردید وقت آن است که راه حل های خود را برای حل آن ارائه دهید.

باید بگردید به دنبال بهترین راه برای حل مشکل برای مشتریان هدف که در خانه های قبلی پر کردید.

اگر در بخش مسئله مشکل گرانی برنج و زحمت حمل و نقل را ذکر کردید، راه حل شما برای حل این مشکل چیست؟ طراحی سایت برای فروش انلاین برنج؟ طراحی اپلیکیشن؟ خرید انبار برای نگه داری برنج و حذف واسطه ها؟ یا …؟

راه حل های خود را یادداشت کنید و حداقل 3 راه حل را در این بخش بنویسید.

4.ارزش منحصر به فرد

بخش ارزش پیشنهادی

ارزش منحصر بفرد بدین معناست که محصول یا خدمات شما به بهترین نحو به دست مشتری برسد و یا مشتری بتواند به راحتی به آن دسترسی داشته باشد، بطور مثال اگر شما پوشک بچه بفروشید، زمانی که این تبلیغ به مادران یا پدران ارسال شود ارزش دارد، اما اگر این محصول به دست تمام افراد برسد طبیعتا نیاز آنها را براورد نمی کند، پس اگر محصول شما، بازاریابی شما و گزینه های موجود در سیستم فروش شما مستقیم با مشتری آن محصول در تماس باشد این یک ارزش منحصر به فرد محسوب می شود.

در واقع منحصر به فرد بودن محصول ملاک است (مشتری خاص و انحصاری)

5.برتری مطلق

برتری مطلق

خاصیتی که شما را جلو تر از بقیه قرار دهد برتری مطلق محسوب می شود، بطور مثال ممکن است هزار فروشگاه اینترنتی وجود داشته باشد، اما فروشگاه شما تمام اجناس را با ۵۰ درصد تخفیف ارائه می کند، چون هیچ فروشگاهی تمام محصولات خود را با ۵۰ درصد تخفیف ارائه نمی کند این یک برتری مطلق است.

6.سنجه های کلیدی

سنجه های کلیدی در بوم ناب

سنجه ی کلیدی که به عنوان شاخص اصلی عملکرد هم شناخته میشود،در واقع آماری است که میزان سلامت و عملکرد یک کسب و کار را نشان میدهد.

فرقی نمیکند که شما یک استارتاپ باشید یا یک کسب و کار کوچک یا بزرگ، باید یک سری معیار برای خود مشخص کنید.مشخص کردن معیار باعث میشود که در مسیر خود با نگاه کردن به اینکه آیا در جهت آن معیار ها حرکت میکنید یا نه ، میزان موفقیت و عملکرد خود را بسنجید.

برای مثال سنجه های کلیدی برای یک سیستم آموزش و پرورش میتواند: میزان حضور و غیبت دانش آموز و معلم ، تعداد افرادی که در سال ترک تحصیل میکنند و … باشد. سیستمی که در راستای آموزش فعالیت دارد میتواند با سنجیدن این معیار ها بررسی کند که چقدر عملکرد خوبی داشته است.

حتی ممکن است بخش های مختلف یک کسب و کار ، سنجه های کلیدی متفاوتی داشته باشند. بخش فروش ، بخش پشتیبانی ، بازاریابی و .. هر کدام متوانند معیار های خاص خود را داشته باشند.

7.کانال ها

کانال ها

کانال های ارتباطی در واقع نحوه ی برقراری ارتباط با مشتری را نشان میدهند. اینکه شما از چه طریقی با مشتری در ارتباط باشید و محصول و خدمات خود را به آن ها ارائه دهید.

چرا وجود کانال از اهمیت ویژه ای برخوردار است؟

چگونه میتوانیم درباره ی محصول و خدمات خود به مشتریان آگاهی دهیم و محصول خود را به آن ها معرفی کنیم؟ کانال ارتباطی

چگونه از مشتری بخواهیم خدمات و محصولات ما را ارزیابی کند و انتقادات خود را برای ما ارسال کند؟ کانال ارتباطی

از چه راهی محصول تولید شده را به دست مشتری برسانیم؟ کانال ارتباطی

بعد از ارائه ی محصول و خدمات ، چگونه آن ها را پشتیبانی کنیم؟ کانال ارتباطی

با پرسش و پاسخ های بالا به اهمیت وجود کانال ارتباطی پی بردید. برویم سراغ معرفی انواع کانال های ارتباطی.

انواع کانال ها

1.کانال توزیع :روش رساندن محصول و خدمات به دست مشتری را مشخص میکند.

2.کانال ارتباطی:از طریق کانال ارتباطی ارزش پیشنهادی خود را به مشتری معرفی میکنید و روی او تاثیر میگذارید؛ مشاوره دادن ، شنیدن نقد و انتقادات ، پشتیبانی و … از طریق این کانال انجام میشود.

8.ساختار هزینه ها

ساختار هزینه ها در بوم ناب

در بخش ساختار هزینه ها باید به جواب این سوال برسیم که هر کدام از بخش های مشتری،کانال ها، راه حل و … به چه هزینه ها و چه امکاناتی نیاز دارد؟

باید لیست تمام هزینه های کسب و کار خود را جمع آوری کنید. ایا برای راه اندازی کسب و کار به نیروی انسانی نیاز دارید؟ چقدر قرار است برای آن هزینه کنید؟

ایا به منابع فیزیکی (مواد اولیه ، هزینه ی اجاره ی محل کار ، رفت و آمد و …) نیاز دارید؟ آن ها را یادداشت کنید.

به صورت کلی باید منابع مالی مورد نیاز خود را ارزیابی و با دقت تمام در این بخش بوم ناب یادداشت کنید.

9.جریان درآمدی

جریان درآمدی

این بخش از بوم ناب به درآمدی که قرار است از بخش مشتری به دست آورید اشاره دارد.

اگر مشتری قلب کسب و کار باشد ، جریان درآمدی شریان های این قلب است.

باید به جواب این سوال برسیم که مشتری از چه طریقی قرار است به ما سود برساند؟ یا از چه طریقی و به ازای چه کاری قرار است به درآمد برسیم؟

فروش محصول یا خدمات؟

حق عضویت؟ (باشگاه ها)

حق استفاده؟ (اپراتور های تلفن همراه) …

جریان درامدی آنقدر اهمیت دارد که اگر درست انتخاب نشود کل کسب و کار شکست میخورد. ممکن است ارزش تولید کرده باشید ، مشتری هم وجود داشته باشد و کانال ارتباطی درستی هم داشته باشید ، اما با انتخاب اشتباه این جریان درآمدی شکست بخورید. پس با دقت کافی این بخش را پر کنید.

کسب و کار ها در حال پر کردن بوم ناب

پادکست بوم ناب کسب و کار

توسط عارفه عسکری

سوالات متداول در زمینه ی بوم ناب کسب و کار

منظور از بوم ناب یا lean canvas چیست؟

بوم ناب ابزاری برای نشان دادن حقایق به کسب و کار هاست. بوم ناب که یک جدول شامل ۹ خانه است در واقع همان عاملی است که از شکست ۹۰ درصدی کسب و کار ها جلوگیری میکند. به شرط آنکه به درستی طراحی شود!

بوم ناب کسب و کار از چه اجزایی تشکیل شده است؟
  • مسئله یا مشکل
  • مشتریان
  • راه حل
  • ارزش پیشنهادی
  • برتری مطلق
  • سنجه های کلیدی
  • کانال ها
  • ساختار هزینه ها
  • جریان درآمدی

تفاوت بوم ناب با بوم مدل کسب و کار چیست؟

بوم مدل کسب و کار در واقع برای زمانی است که تیم استارتاپ به ایده ای مشخص برای محصول، که منطبق بر نیاز مشتری است، دست یافته. ولی بوم ناب، برای زمانی است که هنوز تیم استارتاپ ایده مشخص برای محصول مورد نیاز مشتری ندارد.

آیا بخش جریان درآمدی در بوم ناب کسب و کار از اهمیت ویژه ای برخوردار است؟

جریان درامدی آنقدر اهمیت دارد که اگر درست انتخاب نشود کل کسب و کار از هم میپاشد. ممکن است ارزش تولید کرده باشید ، مشتری هم وجود داشته باشد و کانال ارتباطی درستی هم داشته باشید ، اما با انتخاب اشتباه این جریان درآمدی شکست بخورید. پس با دقت کافی این بخش را پر کنید.

بوم ناب استارتاپ چیست و چطور یک lean canvas بسازیم؟

بوم ناب استارتاپ چیست و چطور یک lean canvas بسازیم؟

بوم مدل کسب کار یک زبان مشترک برای ارتباط افراد و ترسیم افکار و جمع بندی نظرات می باشد. بوم مدل کسب و کار  Business Model Canvas ابزار مدیریتی و کارآفرینانه استراتژیک است که به شما اجازه می‌دهد مدل کسب و کار خود را توصیف، طراحی و اختراع کرده یا آن‌ را به چالش کشیده و یا تغییردهید. این بوم یک جدول است که بخش‌های مختلف یک محصول یا ایده شامل ارزش پیشنهادی، زیرساخت‌ها، مشتری‌ها و منابع درآمد را مشخص می‌‌کند.

در تعریف دیگری آمده است که این بوم، الگویی برای تدوین یک مدل برای کسب‌وکاری جدید یا ثبت مدل فعلی مورد استفاده در کسب‌وکار است. بوم مدل کسب‌ و کار به شرکت‌ها کمک می‌کند تا بتوانند با ترسیم تعامل میان بخش‌های مختلف کسب ‌وکار خود، فعالیت‌های خود را به شکلی هماهنگ به پیش ببرند. بوم مدل کسب و کار برای اولین بار توسط الکساندر استروالدر (Alexander Osterwalder) معرفی شد.

این جدول شامل بخش‌های مختلف یک ایده یا کسب و کار است.طبق تعریف استروالدر؛ مدل کسب و کار ابزاری مفهومی است که شامل مجموعه‌ای از عناصر و ارتباط آن‌ها بوده و منطق شرکت جهت درآمدزایی را نشان می‌دهد.تعریف استروالدر و بوم مدل کسب و کار پیشنهادی وی، از توجه و استقبال قابل توجهی برخوردار شده است. به طوری که امروزه در اکثر شرکت‌های موفق جهان و رویدادهای استارتاپی از این بوم به عنوان تابلوی راهنمایی برای جهت دهی مسیر کسب و کار استفاده می‌کنند.

معرفی اجزای ۹ گانه بوم مدل کسب و کار:

۱- مشتری ها  (Customer)

مشتری ها از اجزای ۹ گانه بوم مدل کسب و کار

مشتری ها از اجزای ۹ گانه بوم مدل کسب و کار

مشتری چه کسی است؟ به چه چیزی فکر می‌کند؟ چه چیزی را می‌بینید؟ چه احساسی دارد؟ چه می‌کند؟ در این بخش، همان طور که از نامش پیداست، شما مشتریان‌تان را که بر اساس یک سری ویژگی‌ها هدف قرار داده‌اید معرفی می‌کنید. برای استفاده از بوم کسب و کار باید از پاسخ به سؤالات زیر اطمینان حاصل کنید:

الف– ابعاد بخش

شما در یک بازار یک‌طرفه حضور دارید یا چندطرفه؟ اگر در بازار چند طرفه هستید، تعداد بخش‌هایی که باید در بوم بیاورید، باید حداقل برابر با تعداد گروه‌های آن بازار باشد. مثلا بازار یک سایت خبری یک بازار دوطرفه است که در یک طرف خوانندگان وبسایت قرار دارند و در طرف دیگر تبلیغ‌کنندگان.

ب– ترکیب بخش

در این قسمت نیاز است که تحلیل جامعی برای مشاهده‌ ویژگی‌های انواع مشتریان هر بخش انجام گیرد. شما باید قادر باشید این بخش‌بندی‌ها را مجسم کنید، مثلا آنها چه کفشی می‌پوشند و شما باید به تفکر، احساس، نگرش و اقدامات آن ها در حوزه‌ محصولات خود پی ببرید. در این مرحله حتما هم خریداران و هم کاربران محصولات خود را فهرست کنید.

ج– مسائل، نیازها، عادت‌ها و گزینه‌های فعلی

شما برای مشتریان چه کاری انجام می‌دهید؟ چه نیازی را برطرف می‌کنید؟ اطمینان حاصل کنید می‌توانید یک نیاز و مسئله‌ی فعلی و گزینه‌های دیگر مورد استفاده مشتریان را شناسایی کنید. اگر در این خصوص مطمئن نیستید به بررسی و مشاهده‌ میدانی بپردازید یا مشاوره بگیرید.خروجی: فهرستی از ویژگی‌هایی که توسط بخش‌بندی مشتریان سازمان‌دهی و اولویت‌بندی شده است..

2-ارزش ارائه شده  (Value Proposition)

چه چیزی در خصوص محصول یا خدمت ما برای مشتریان ارزشمند و مجاب‌کننده است؟ چرا مشتریان محصول ما را می‌خرند و استفاده می‌کنند؟ در این قسمت باید مشخص کنید که قرار است چه ارزش‌هایی را برای مشتریان‌تان به ارمغان بیاورید؟ چه مزیتی (مانند قیمت خوب، راحتی، سرعت و…) قرار است به مشتری بدهید تا شما را نسبت به رقبایتان ترجیح بدهند؟

۳- کانال‌ها (Channels)

کانال ها از اجزای ۹ گانه بوم مدل کسب و کار

کانال ها از اجزای ۹ گانه بوم مدل کسب و کار

چطور این ارزش پیشنهاد‌ی تبلیغ، فروخته و تحویل داده می‌شوند؟ چرا؟ آیا چنین کاری فایده دارد؟ چگونه قرار است کالا یا خدمات یا هر نفع دیگری که برای مشتری خواهید داشت، به او برسد؟ چگونه کالایتان را توزیع خواهید کرد؟ از چه کانالی خدمات‌تان را به مشتری ارائه خواهید داد؟

۴- ارتباطات با مشتری  (Customer Relations)

در این قسمت مشخص می‌کنید که چگونه قرار است با مشتری ارتباط داشته باشید و چگونه می‌خواهید این ارتباط را حفظ کنید؟ تعامل شما با مشتریان در طول چرخه‌ عمر محصول و فروش به چه صورت است؟ آیا این تعامل به صورت رودررو است؟ تماس تلفنی؟ کاملا از طریق وبسایت؟ آیا آن ها هرگز شما را ندیده‌اند و کلیه‌ تعاملات شما از طریق یک کانال بوده است؟ در اینجا باید این سؤالات را از خود بپرسید:آیا ارزش پیشنهادی را می‌توان از این طریق از تبلیغ گرفته تا فروش و خدمات پس از فروش به مشتری تحویل داد؟ آیا محاسبات شما درست عمل می‌کند؟ آیا محصول شما نیاز به تست یا پشتیبانی بیشتری دارد؟

بسیاری از شرکت‌ها، مانند اَپل، از راه‌اندازی پشتیبانی تلفنی صرف‌نظر کرده‌اند تا با پشتیبانی رودررو بتوانند درآمد معقولی کسب کنند.

۵- درآمد (Revenue)

کسب و کار چطور از ارزش پیشنهادی کسب درآمد می‌کند؟ قرار است استارتاپ شما چگونه از هر دسته از مشتریان درآمد داشته باشد؟ حق اشتراک؟ (مثل روزنامه ها)، حق سرویس؟ حق استفاده از مجوز؟ و …

۶- فعالیت‌های کلیدی (Key Activities)

کسب و کار چه فعالیت‌های استراتژیکی را به شکل منحصربه‌فرد انجام می‌دهد تا محصول یا خدمت خود را به مشتریان ارائه دهد؟ به عبارت دیگر فعالیت‌های اصلی اقدامات ضروری و مهمی هستند که کسب و کارها برای ایجاد و ارائه ارزش پیشنهادی خود و ادامه‌ فعالیت کسب و کارشان به آن نیاز دارند.برای یک کسب و کار محصول‌محور، این فعالیت‌ها ممکن است شامل یادگیری مستمر در خصوص کاربران و تکنولوژی‌های جدید برای تولید محصولات بهتر شود.

اگر تمرکز کاری شما روی انجام کارهایی برای مجموعه‌ای مشخص از مشتریان است­(مثلا کلیه‌ فعالیت‌های امور فناوری اطلاعات یک دفتر حقوقی)، فعالیت‌های کلیدی احتمالا شامل کسب شناخت کافی از بخش‌ها و ایجاد یا کسب محصولات یا خدمات متناسب است. برای یک کسب و کار زیرساختی (مثل تجهیزات برق)، این فعالیت‌ها می‌تواند شامل راه‌اندازی زیرساخت و کاراتر کردن آن باشد.

۷- منابع کلیدی (Key Resources)

منابع کلیدی کانال از اجزای ۹ گانه بوم مدل کسب و کار

منابع کلیدی کانال از اجزای ۹ گانه بوم مدل کسب و کار

منابع اصلی دارایی‌های استراتژیکی هستند که شما برای کسب برتری و رقابت با سایرین به آنها نیاز دارید. از آنجا که قرار شد یک سری ارزش‌ها، شامل خدمات و محصول و سایر منافعی را که قرار است به مشتری برسانید، تعریف کنید. حالا برای تحقق این ارزش‌ها برای مشتری به چه منابع اصلی و ضروری مالی، انسانی، تجهیزات و… نیاز دارید؟

۸- شرکای کلیدی (Key Partners)

تا این مرحله، بوم به شما کمک کرده‌ است تا نقاط کانونی کسب و کار خود را به خوبی شفاف کنید. در این بخش مشخص می‌شود چه فعالیت‌ها و منابعی مهم هستند، اما منحصرا با استراتژی شما هنوز متناسب نیستند. چه چیزی خارج از ذات کسب و کار شما است؟ شرکت برای تمرکز بیشتر روی فعالیت‌های کلیدی خود چه کارهایی را می‌تواند انجام ندهد؟ آیا شرکا می‌توانند از پس بعضی از آنها برآیند؟ چرا؟ کدام‌ یک از رقبای شما؟

۹ – هزینه (Cost)

تا این گام، به خوبی مشخص شده است که چگونه فعالیت‌های اصلی محرک خلق ارزش و بنابراین درآمد خواهند بود، اما در این گام این سؤال مطرح است که چگونه ارزش پیشنهادی و فعالیت‌ها باعث ایجاد هزینه می‌شوند؟ محرک‌های اصلی هزینه‌ای کسب و کار چه هستند؟ و چطور به درآمد متصل می‌شوند؟آیا این هزینه‌ها به خوبی با ارزش‌های پیشنهادی کلیدی متناسب‌سازی شده‌اند؟ بیشتر هزینه‌ها ثابت هستند یا متغیر؟ آیا هزینه‌ها با مقیاس کسب و کار رابطه‌ی خطی دارند یا در کل ثابت هستند؟

اینها سؤالاتی هستند که برای بهبود مدل باید به آنها پاسخ داد. به این قسمت برای راه‌اندازی، بقا و توسعه کسب و کارمان نیاز داریم: هزینه‌های یک‌باره: مثل خرید نرم‌افزار، هزینه‌های ثابت: مثل حقوق کارمندان، هزینه‌های متغیر: مثل هزینه تبلیغات

بوم ناب مدل کسب و کار چیست؟

اگر مطلب قبلی پیرامون بوم مدل کسب و کار را مطالعه کرده باشید، اجزای مختلف آن شناخته‌اید. ابزار بوم مدل کسب و کار یک ابزار مقدماتی و البته اصلی و پایه‌ای برای راهبری یک استارتاپ است. اما اگر بخواهیم استارتاپ خود را به صورت حرفه‌ای جلو ببریم مسلما نیازمند ابزارهای دیگری نیز هستیم. یکی از بهترین ابزارها برای راهبری حرفه‌ای استارتاپ، بوم ناب یا همان لین کانواس (Lean Canvas) هست.

بوم ناب همانند بوم مدل کسب و کار ۹ جز دارد که ۵ جز از آن با بوم مدل کسب و کار تقریبا مشابه بوده اما ۴ بخش به این بوم اضافه شده که جایگزین بخش‌های ارتباط با مشتریان، فعالیت‌های اصلی، منابع اصلی و شرکای کلیدی شده است.حال ببینیم بخش‌های مختلف این بوم را چه بخش‌هایی تشکیل می‌دهد و چه تغییراتی نسبت به بوم مدل کسب و کار کرده است.

اجزای اصلی بوم ناب کسب و کار (Lean Canvas):

اجزای اصلی بوم مدل کسب و کار

اجزای اصلی بوم مدل کسب و کار

1- مسئله یا مشکل (Problem)

هر ایده درست و صحیحی که در ذهن ما شکل می‌گیرد، احتمالا برای رفع یک مشکل یا ایجاد یک تجربه لذت بخش شکل گرفته است. تا حالا فکر کردید که مردم در یک حوزه خاص مثل سلامت، تهیه مواد غذایی، مطالعه و… با چه مشکلی رو برو هستند؟ چه مشکلاتی در زندگی روزمره دارند؟ آیا واقعا این مسئله یا مشکلی که می‌نویسید واقعا یک دغدغه است؟ و آیا ایده‌ی برای حل یک مشکل یا مساله طراحی شده است یا خیر، واقعیت این است که راه حل بودن، یکی از پارامترها برای راه اندازی استارتاپ است.

در واقع باید به این مساله توجه داشته باشید که ایده‌ی شما ناظر به حل چه مشکل یا مساله‌ای است؟ و آیا این مساله برای کاربر و مخاطب نیز اهمیت دارد؟ توجه نکردن به این نکته ظریف و البته ساده، شکست بسیاری از استارتاپ‌ها را به دنبال داشته است.

2- بخش مشتریان (Customer Segment)

در بخش مشتریان همانطور که از اسمش پیداست، باید مشتریان خود را مشخص کنید. در این مرحله باید ببنید که: مساله‌های بیان شده برای چه گروهی از مشتریان است؟ این افراد چه کسانی هستند و چه ویژگی‌هایی دارند؟

این بخش همانند بخش مشتریان بوم مدل کسب و کار است. منظور از بخش‌های مشتریان آن دسته افرادی هستند که به احتمال زیاد علاقه زیادی به محصول شما دارند و بواسطه این علاقه و اشتیاق حاضرند علاوه بر استفاده از محصول یا خدمت شما، به شما بازخوردهایی برای بهبود محصول نیز ارایه دهند. بازخوردهای این افراد باعث درک بهتر مشکل و بهبود راه حل ارایه شده از سوی شما می‌باشد.

3- راه حل (Solution)

تا اینجای کار، مسئله تشخیص داده شد و مشتریان، با رویکرد پذیرندگان آغازین تعیین شدند. به نظر شما بهترین راه حل ممکن برای رفع مسئله تشخیص داده شده برای جامعه هدف اولیه چیست؟ در این بخش از بوم راه حل خود را بصورت مختصر تشریح می‌کنید و نقاط قوت آن را مشخص می‌نمایید. البته در کل یادتان باشد، شما بواسطه به کارگیری یک فرآیند اعتبار سنجی، احتمالا مجبور خواهید شد بخش‌های زیادی از بوم را بروزرسانی نمایید. پس مراقب باشید دچار برنامه اشتباه برنامه ریزی بیش از حد نیاز نشوید. زیرا ممکن است اصلا مشکل یا مساله درستی را تشخصی نداده باشید.

4- ارزش پیشنهادی یکتا (Unique Value Proposition)

این بخش مشابه بخش ارزش پیشنهادی در بوم مدل کسب و کار است. شما باید دقیقا مشخص کنید که چه دلیلی وجود دارد که مشتریان، شما را نسبت به رقبا ترجیح دهند؟ یا به عبارتی شما چه ویژگی دارید که بقیه رقبایتان ندارند؟ در این بخش به طور ساده باید بیان کنید که محصول، خدمت یا سرویس شما چه ویژگی منحصر بفردی دارد که مشتری باید شما را نسبت به سایر رقبا انتخاب کند؟

5- برتری مطلق (Unfair Advantage)

برتری مطلق یا برتری ناعادلانه یعنی اینکه شما نسبت به رقبایتان یک سری ویژگی داشته باشید که این ویژگی‌ها به راحتی قابلیت کپی شدن را نداشته باشند. البته لازم است به این نکته اشاره کنیم که تقریبا همه چیز قابلیت کپی شدن را دارد ولی مسئله زمان‌بر بودن برای پیاده سازی است. برتری مطلق به نوعی با نگاه مبتنی بر منابع (resource besed view) در طراحی کسب و کارها هم‌خوانی دارد.

6- سنجه‌های کلیدی (Key Metrics)

به نظر شما چه راهکاری وجود دارد تا بفهمیم درست می‌رویم یا اشتباه؟ درطول مسیر نیاز به شاخص‌هایی دارید که با ارزیابی آن‌ها بتوانید نتیجه فعالیت‌هایتان در عرصه توسعه مشتری و اعتبارسنجی استارتاپ خود را بسنجید. این شاخص‌ها در بوم ناب اصطلاحا، سنجه‌های کلیدی نامیده می‌شوند. چه چیزهای نیاز به رصد آنی دارند؟ آیا تعداد کاربران ثبت نام شده در وبسایت مهم هستند یا تعداد بازدید از پست یک محصول؟ یا کاربرانی که محصول را می‌خرند؟ یا نسبت ثبت نام کنندگان به خریداران؟

معرفی ۵ شخصیت استارتاپی ثروتمند جهان

7-کانال ها (Channels)

مشابه بوم کسب و کار، کانال‌ها راه‌هایی هستند که به شما کمک می‌کنند محصول یا خدمت خود را از طریق این راه‌ها به دست مشتریان خود برسانید.

8- ساختار هزینه ها (Cost Structure)

ساختار هزینه‌ها به طور کلی هزینه‌های استارتاپ شما برای ادامه حیات‌اش را مشخص می کند. سوالاتی که در این بخش بیان می‌شود: هزینه‌های کسب وکار چه چیزهایی هستند؟ برای پایداری حیات کسب و کار چه هزینه‌هایی باید انجام شود؟

9- جریان درآمد (Revenue Stream)

این بخش نیز همانند بوم مدل کسب کار است. سوالاتی که در این بخش بیان می شود: چگونه و از چه طریقی می‌خواهید درآمد داشته باشید؟ مشتری در قبال چه چیزی برای کسب و کار شما هزینه پرداخت می‌کند؟ در چه زمانی فکر می‌کنید به چنین درآمدی می‌رسید؟