کارگاه آموزشی بوم ناب کسب و کار یا lean canvas

کارگاه آموزشی بوم ناب کسب و کار یا lean canvas

خب بعد از اینکه مراحل ایده پردازی و مدیریت زمان رو گذراندید، وقت آن است که به سراغ بخش مهم تر ینی طراحی بوم ناب کسب و کار یا lean canvas برویم. همراه ما باشید.

بوم ناب چیست و چرا به آن نیاز داریم؟

بوم ناب ابزاری برای نشان دادن حقایق به کسب و کار هاست. بوم ناب که یک جدول شامل 9 خانه است در واقع همان عاملی است که از شکست 90 درصدی کسب و کار ها جلوگیری میکند. به شرط آنکه به درستی طراحی شود!

بوم ناب به شما کمک میکند تا ایده ی خود را کامل بررسی کنید و ببینید با توجه به شرایط موجود اصلا امکان اجرا شدن ایده ی شما وجود دارد یا خیر.

در ادامه هر یک از این 9 خانه را با هم بررسی میکنیم.

 

1.مسئله یا مشکل

مسئله یا مشکل در بوم ناب کسب و کار

لامپ اختراع شد چون انسان از تاریکی میترسید؛لوله کشی آب به این دلیل به وجود آمد که مشکل رفت و آمد به چشمه و رودخانه حل شود؛ماشین اختراع شد تا رنج سفر و رفت و آمد به پایان برسد و …

واضح است که تمام چیز هایی که اختراع و ساخته شدند به این دلیل بود که انسان کمبودی را احساس میکرد و یا مشکل و مسئله ای را در اطراف خود میدید.

بخش مسئله در بوم ناب ، دقیقا به این موضوع اشاره میکند. اینکه چه مشکلی در اطراف شما وجود دارد که قصد حل کردن آن را دارید. برای مثال مشکل گرانی برنج ، رفت و آمد برای خرید آن ، بی کیفیت بودن برنج و … ممکن است شما را به فکر راه اندازی یک سایت برای فروش آنلاین برنج کند.

اگر بخواهید یک بوم ناب برای این ایده ی خود طراحی کنید ، در بخش مشکل یا مسئله میتوانید تمامی مشکلات گفته شده در بالا را بنویسید یا هر چیز دیگری که واقعا وجود دارد.

فقط کافی است به جواب این سوال برسید که مردم در یک زمینه ی خاص با چه مشکلات و کمبود هایی مواجه هستند.

2.مشتریان

بخش مشتریان

در این بخش باید به جواب این سوال برسیم که مشتریان ما چه کسانی هستند؟ محصول، خدمات و ارزشی که تولید میکنیم قرار است به دست کدام گروه برسد؟

شما قرار است یک اپلیکیشن برای کمک به پیشرفت درسی دانش آموزان طراحی کنید. مشتری هدف شما کیست؟

پدر و مادر یا دانش آموز؟ پدر یا مادر؟ یا هر دو؟

دانش آموزان درس خوان یا تنبل؟

کدام پایه ی تحصیلی؟

با چه شرایط خاصی؟

نمیتوانید بگویید ” همه” مشتری من هستند.چنین چیزی در ابتدای کار دیوانگی محض است. با این دیدگاه کار خود را شروع میکنید و وسط راه کم میاورید. پس از همان ابتدا مشتری هدف خود را پیدا کنید و کم کم و با پیشرفت کار میتوانید آن را توسعه دهید.

3.راه حل

بخش راه حل در بوم ناب

بعد از اینکه مشکل و مسئله  را در زمینه ی خاص پیدا کردید وقت آن است که راه حل های خود را برای حل آن ارائه دهید.

باید بگردید به دنبال بهترین راه برای حل مشکل برای مشتریان هدف که در خانه های قبلی پر کردید.

اگر در بخش مسئله مشکل گرانی برنج و زحمت حمل و نقل را ذکر کردید، راه حل شما برای حل این مشکل چیست؟ طراحی سایت برای فروش انلاین برنج؟ طراحی اپلیکیشن؟ خرید انبار برای نگه داری برنج و حذف واسطه ها؟ یا …؟

راه حل های خود را یادداشت کنید و حداقل 3 راه حل را در این بخش بنویسید.

4.ارزش منحصر به فرد

بخش ارزش پیشنهادی

ارزش منحصر بفرد بدین معناست که محصول یا خدمات شما به بهترین نحو به دست مشتری برسد و یا مشتری بتواند به راحتی به آن دسترسی داشته باشد، بطور مثال اگر شما پوشک بچه بفروشید، زمانی که این تبلیغ به مادران یا پدران ارسال شود ارزش دارد، اما اگر این محصول به دست تمام افراد برسد طبیعتا نیاز آنها را براورد نمی کند، پس اگر محصول شما، بازاریابی شما و گزینه های موجود در سیستم فروش شما مستقیم با مشتری آن محصول در تماس باشد این یک ارزش منحصر به فرد محسوب می شود.

در واقع منحصر به فرد بودن محصول ملاک است (مشتری خاص و انحصاری)

5.برتری مطلق

برتری مطلق

خاصیتی که شما را جلو تر از بقیه قرار دهد برتری مطلق محسوب می شود، بطور مثال ممکن است هزار فروشگاه اینترنتی وجود داشته باشد، اما فروشگاه شما تمام اجناس را با ۵۰ درصد تخفیف ارائه می کند، چون هیچ فروشگاهی تمام محصولات خود را با ۵۰ درصد تخفیف ارائه نمی کند این یک برتری مطلق است.

6.سنجه های کلیدی

سنجه های کلیدی در بوم ناب

سنجه ی کلیدی که به عنوان شاخص اصلی عملکرد هم شناخته میشود،در واقع آماری است که میزان سلامت و عملکرد یک کسب و کار را نشان میدهد.

فرقی نمیکند که شما یک استارتاپ باشید یا یک کسب و کار کوچک یا بزرگ، باید یک سری معیار برای خود مشخص کنید.مشخص کردن معیار باعث میشود که در مسیر خود با نگاه کردن به اینکه آیا در جهت آن معیار ها حرکت میکنید یا نه ، میزان موفقیت و عملکرد خود را بسنجید.

برای مثال سنجه های کلیدی برای یک سیستم آموزش و پرورش میتواند: میزان حضور و غیبت دانش آموز و معلم ، تعداد افرادی که در سال ترک تحصیل میکنند و … باشد. سیستمی که در راستای آموزش فعالیت دارد میتواند با سنجیدن این معیار ها بررسی کند که چقدر عملکرد خوبی داشته است.

حتی ممکن است بخش های مختلف یک کسب و کار ، سنجه های کلیدی متفاوتی داشته باشند. بخش فروش ، بخش پشتیبانی ، بازاریابی و .. هر کدام متوانند معیار های خاص خود را داشته باشند.

7.کانال ها

کانال ها

کانال های ارتباطی در واقع نحوه ی برقراری ارتباط با مشتری را نشان میدهند. اینکه شما از چه طریقی با مشتری در ارتباط باشید و محصول و خدمات خود را به آن ها ارائه دهید.

چرا وجود کانال از اهمیت ویژه ای برخوردار است؟

چگونه میتوانیم درباره ی محصول و خدمات خود به مشتریان آگاهی دهیم و محصول خود را به آن ها معرفی کنیم؟ کانال ارتباطی

چگونه از مشتری بخواهیم خدمات و محصولات ما را ارزیابی کند و انتقادات خود را برای ما ارسال کند؟ کانال ارتباطی

از چه راهی محصول تولید شده را به دست مشتری برسانیم؟ کانال ارتباطی

بعد از ارائه ی محصول و خدمات ، چگونه آن ها را پشتیبانی کنیم؟ کانال ارتباطی

با پرسش و پاسخ های بالا به اهمیت وجود کانال ارتباطی پی بردید. برویم سراغ معرفی انواع کانال های ارتباطی.

انواع کانال ها

1.کانال توزیع :روش رساندن محصول و خدمات به دست مشتری را مشخص میکند.

2.کانال ارتباطی:از طریق کانال ارتباطی ارزش پیشنهادی خود را به مشتری معرفی میکنید و روی او تاثیر میگذارید؛ مشاوره دادن ، شنیدن نقد و انتقادات ، پشتیبانی و … از طریق این کانال انجام میشود.

8.ساختار هزینه ها

ساختار هزینه ها در بوم ناب

در بخش ساختار هزینه ها باید به جواب این سوال برسیم که هر کدام از بخش های مشتری،کانال ها، راه حل و … به چه هزینه ها و چه امکاناتی نیاز دارد؟

باید لیست تمام هزینه های کسب و کار خود را جمع آوری کنید. ایا برای راه اندازی کسب و کار به نیروی انسانی نیاز دارید؟ چقدر قرار است برای آن هزینه کنید؟

ایا به منابع فیزیکی (مواد اولیه ، هزینه ی اجاره ی محل کار ، رفت و آمد و …) نیاز دارید؟ آن ها را یادداشت کنید.

به صورت کلی باید منابع مالی مورد نیاز خود را ارزیابی و با دقت تمام در این بخش بوم ناب یادداشت کنید.

9.جریان درآمدی

جریان درآمدی

این بخش از بوم ناب به درآمدی که قرار است از بخش مشتری به دست آورید اشاره دارد.

اگر مشتری قلب کسب و کار باشد ، جریان درآمدی شریان های این قلب است.

باید به جواب این سوال برسیم که مشتری از چه طریقی قرار است به ما سود برساند؟ یا از چه طریقی و به ازای چه کاری قرار است به درآمد برسیم؟

فروش محصول یا خدمات؟

حق عضویت؟ (باشگاه ها)

حق استفاده؟ (اپراتور های تلفن همراه) …

جریان درامدی آنقدر اهمیت دارد که اگر درست انتخاب نشود کل کسب و کار شکست میخورد. ممکن است ارزش تولید کرده باشید ، مشتری هم وجود داشته باشد و کانال ارتباطی درستی هم داشته باشید ، اما با انتخاب اشتباه این جریان درآمدی شکست بخورید. پس با دقت کافی این بخش را پر کنید.

کسب و کار ها در حال پر کردن بوم ناب

پادکست بوم ناب کسب و کار

توسط عارفه عسکری

سوالات متداول در زمینه ی بوم ناب کسب و کار

منظور از بوم ناب یا lean canvas چیست؟

بوم ناب ابزاری برای نشان دادن حقایق به کسب و کار هاست. بوم ناب که یک جدول شامل ۹ خانه است در واقع همان عاملی است که از شکست ۹۰ درصدی کسب و کار ها جلوگیری میکند. به شرط آنکه به درستی طراحی شود!

بوم ناب کسب و کار از چه اجزایی تشکیل شده است؟
  • مسئله یا مشکل
  • مشتریان
  • راه حل
  • ارزش پیشنهادی
  • برتری مطلق
  • سنجه های کلیدی
  • کانال ها
  • ساختار هزینه ها
  • جریان درآمدی

تفاوت بوم ناب با بوم مدل کسب و کار چیست؟

بوم مدل کسب و کار در واقع برای زمانی است که تیم استارتاپ به ایده ای مشخص برای محصول، که منطبق بر نیاز مشتری است، دست یافته. ولی بوم ناب، برای زمانی است که هنوز تیم استارتاپ ایده مشخص برای محصول مورد نیاز مشتری ندارد.

آیا بخش جریان درآمدی در بوم ناب کسب و کار از اهمیت ویژه ای برخوردار است؟

جریان درامدی آنقدر اهمیت دارد که اگر درست انتخاب نشود کل کسب و کار از هم میپاشد. ممکن است ارزش تولید کرده باشید ، مشتری هم وجود داشته باشد و کانال ارتباطی درستی هم داشته باشید ، اما با انتخاب اشتباه این جریان درآمدی شکست بخورید. پس با دقت کافی این بخش را پر کنید.